De Handelsbeurs te Antwerpen van architect Schadde
Handelsbeurs Antwerpen ontworpen door architect Joseph Schadde - titel

Handelsbeurs Antwerpen

Joseph Schadde

Antwerpen, Twaalfmaandenstraat

1872

 

Handelsbeurs Antwerpen ontworpen door architect Joseph Schadde - algemeen zicht op de binnenplaats

Handelsbeurs Antwerpen

Na jaren wachten is het eindelijk zover: de Handelsbeurs van Antwerpen kan vrij bezocht worden. Deze zomer is er een pop-up terras gevestigd op de overdekte binnenplaats en is er een tentoonstelling op de eerste verdieping.  Eindelijk, want het is al twee jaar geleden dat ik de beurs in verbouwing bezocht heb tijdens een Openwervendag. In deze blogpost wil ik het hebben over de architect die verantwoordelijk is voor het huidige uitzicht: Joseph Schadde.

Handelsbeurs Antwerpen ontworpen door architect Joseph Schadde - buste en portret van de architect

Joseph Schadde

Joseph Schadde werd geboren op 3 augustus 1818 en werd verondersteld in de voetsporen van zijn vader te treden. Pierre Schadde was timmerman, dus zoon Joseph werd op 13-jarige leeftijd ingeschreven op de Antwerpse Academie als student meubelmaker. Na twee jaar wisselde hij en begon hij lessen in de bouwkunde te volgen. Hij bleef er 8 jaar leerling, maar ging er eigenlijk nooit weg. 38 jaar lang was hij leraar op de Academie.

Handelsbeurs Antwerpen ontworpen door architect Joseph Schadde - detail galerij verdieping

Monument

Schadde was ook geïnteresseerd in monumenten en archeologie. Meer dan 25 jaar lang was hij verbonden aan de Académie Royale d’Archéologie de Belgique, een wetenschappelijke instelling rond archeologie en geschiedenis. Hij reisde verschillende keren naar Frankrijk  en was ook goed op de hoogte van de Franse theorieën rond monumentenzorg (met Viollet-le-Duc als voornaamste auteur).

Hij vond wel, in tegenstelling tot Viollet-Le-Duc, dat architecten niet het recht hadden om de architectuurstijl te wijzigen. De architect mocht ook geen persoonlijke interpretaties aanbregen, zoals in Franse voorbeelden wel veel werd gedaan. Schadde was in Antwerpen verbonden met de restauraties van onder andere de gevel van de Sint-Carolus Borromeuskerk en het Steen.

Handelsbeurs Antwerpen ontworpen door architect Joseph Schadde - detail ingang Twaalfmaandenstraat

Handelsbeurs

De belangrijkste opdracht die Schadde kreeg in Antwerpen was de wederopbouw van de Handelsbeurs. Deze was in 1858 afgebrand. Deze verwoestte ook de revolutionaire ijzeren overspanning van de binneplaats uit 1852, de gewelven van de zuilengalerijen en een groot deel van de ingang aan de Twaalfmaandenstraat.

Er werden twee wedstrijden uitgeschreven voor de wederopbouw, de eerste in 1858, de tweede 2 jaar later. Bij deze laatste werd er kritiek gegeven op het ontwerp van Schadde, hij paste zijn ontwerpen aan en uiteindelijk werd een beslissing genomen in 1868. Op 24 augustus 1869 werd de eerste steen gelegd. De beurs was klaar op 19 otkober 1872, wat ook boven de ingang aan de Twaalfmaandenstraat staat.

Handelsbeurs Antwerpen ontworpen door architect Joseph Schadde - detail plafond galerij

Materialen

Er werd zoveel mogelijk gekeken naar brandveiligheid. Schadde verklaarde onder andere dat er in heel het gebouw geen houten balk te vinden is. Buiten de gevels en dakcontructie, ontwierp architect Schadde ook het schrijnwerk, de gasverlichting en de deuren. De toren van de ingang aan de Borzestraat is het enige monumentale restant van de beurs, ze is sterk gerestaureerd in de negentiende eeuw.

De grootste aanpassing aan het oorspronkelijke plan is de dubbele galerij. De enkele galerij, die er reeds sinds de zestiende eeuw was, werd verdubbeld (in breedte). Hierdoor verkleinde het binnenplein aanzienlijk. De galerij op de bovenverdieping is een nieuw geconstrueerd deel, gekopieerd naar de benedenverdieping.

Handelsbeurs Antwerpen ontworpen door architect Joseph Schadde - doorkijk naar binnenplaats en overkapping

Neogotisch

Architect Joseph Schadde werkte niet alleen in een neogotische stijl, maar ook in neorenaissance. Zijn laatste gerealiseerde ontwerp was het Tolhuis. Schadde stierf op 3 december 1894, het Tolhuis was klaar in 1899. Zijn leerling Eugène Geefs volgde het project verder op.

Handelsbeurs Antwerpen ontworpen door architect Joseph Schadde - detail kaarten aan muren met Antwerpen en omgeving

Kaart Architectuur in Antwerpen

Kaart Antwerpen architectuur - archixplore - logo

Boek over architectuur in Antwerpen verkrijgbaar in de webshop

Ontdek Antwerpen met een zoektocht

Antwerp City Games - Het Raadsel van Rubens - zoektocht in Antwerpen

Handelsbeurs door architect Schadde

 

Joseph Schadde

Antwerpen, Twaalfmaandenstraat

1872

Meer architectuur in Antwerpen

Petroleumblauwe cabine Petrol Antwerpen

Petroleumblauwe cabine Petrol Antwerpen

Petrol Antwerpen noAarchitecten Antwerpen, D'Herbouvillekaai / Generaal Armstrongweg 2004 - 2009  Petrol Een monumentaal gebouw vlakbij de Schelde waarvan bijna niemand weet wat het moet voorstellen. Het heeft me altijd wel gefascineerd, zeker nu we het vanaf ons...

Lees meer
Tim Van Laere Gallery – kunst op het Zuid

Tim Van Laere Gallery – kunst op het Zuid

Tim Van Laere Gallery OFFICE Kersten Geers David Van Severen Antwerpen, Jos Smolderenstraat 50 2017 - 2019  Nieuw Zuid Vorig jaar opende in de wijk Nieuw Zuid de Tim Van Laere Gallery. Het gebouw valt op in de omgeving, tussen alle hoogbouw. Tim Van Laere had in...

Lees meer